pand naama ai majaaz ai taraana baar majaaz

Josh Malihabadi

Ai majaaz ai taraana-baar majaaz Zinda paighambar-e-bahaar majaaz Ai baroo-e-saman-vishaan gul-posh Ai ba koo-e-mughaan tamaam kharosh Ai parastaar-e-mah-rukhaan-e-jahaan Ai kamaan-daar-e-shaa.iraan-e-javaan Tujh se taabaan jabeen-e-mustaqbil Ai mire seena-e-umeed ke dil Ai majaaz ai mubassir-e-khad-o-khaal Ai shu.oor-e-jamaal o sham-e-khayaal Ai surayyaa-fareb o zohra-navaaz Shaa.ir-e-mast o rind-e-shaahid-baaz Naaqid-e-ishva-e-shabaab hai too Sub.h-e-fardaa kaa aaftaab hai too Tujh ko aayaa hoon aaj samjhaane Haif hai too agar buraa maane Khud ko gharq-e-sharaab-e-naab na kar Dekh apne ko yuun kharaab na kar Shaa.iree ko tiree zaroorat hai Daur-e-fardaa kee too amaanat hai Sirf teree bhalaa.ee ko ai jaan Ban ke aayaa hoon naaseh-e-naadaan Ek Thahraav ik takaan hai too Dekh kis darja dhaan-paan hai too Nang hai mahz ustukhaan honaa Sakht ihaanat hai naa-tavaan honaa Ustukhvaanee badan dukhaanee post Ek sangeen jurm hai ai dost Sharm kee baat hai vajood-e-saqeem Naa-tavaanee hai ik gunaah-e-azeem Jism aur ilm turfa taaqat hai Yahee insaan kee nubuvvat hai Jo za.eef-o-aleel hota hai Ishq men bhee zaleel hota hai Har hunar ko jo ek daulat hai Ilm aur jism kee zaroorat hai Kasrat-e-baada rang laatee hai Aadmee ko lahoo rulaatee hai Khush-dilon ko rulaa ke hanstee hai Sham-e-akhtar bujhaa ke hanstee hai Aur jab aafat jigar pe laatee hai Rind ko maulvee banaatee hai Mai se hota hai maqsad-e-dil faut Mai hai buniyaad-e-maulviyyat-o-maut Kaan men sun ye baat hai nashtar Maulviyyat hai maut se bad-tar Is se hota hai kaar-e-umr tamaam Is se hota hai aql ko sarsaam Is men insaan kee jaan jaatee hai Is men shaa.ir kee aan jaatee hai Ye zameen aasmaan kya shai hai Aan jaa.e to jaan kya shai hai Gauhar-e-shaah-vaar chun pyaare Mujh se ik gur kee baat sun pyaare Gham to bantaa hai chaar din men nashaat Shaadmaanee se rah bahut mohtaat Gham ke maare to jee rahe hain hazaar Naheen bachte hain aish ke beemaar Aan men dil ke paar hotee hai PankhuDee men wo dhaar hotee hai Joo-e-ishrat men gham ke dhaare hain Yakh-o-shabnam men bhee sharaare hain Haan sambhal kar lataafaton ko barat TuuT jaa.e kaheen na koi parat Dekh kar sheesha-e-nashaat uThaa Ye varaq hai varaq hai sone kaa Kaaghaz-e-baad ye nageena hai Balki ai dost aabgeena hai Saaghar-e-shabnam-e-khush-aab hai ye Aabgeena nahin habaab hai ye Rok le saans jo qareeb aa.e Thes us ko kaheen na lag jaa.e Tegh-e-mastee ko ehtiyaat se chhoo Varna Tapkegaa ungliyon se lahoo Mastiyon men hai taab-e-jalva-e-maah Aur siyah mastiyaan khuda kee panaah Khuub hai ek had pe qaa.em nasha Halkaa phulkaa subuk mulaa.em nasha Haan adab se uThaa adab se jaam Taaki aab-e-halaal ho na haraam Jaam par jaam jo chaDhaate hain UunT kee tarah bilbilaate hain Zindagee kee havas men marte hain Mai ko rusvaa-e-dahr karte hain Yaad hai jab 'jigar' chaDhaate the Kyaa alif ho ke hin-hinaate the Meree gardan men bhar ke chand aahen Paanv se Daalte the wo baanhen Aql kee maut ilm kee pastee Al-amaan la.anat-e-siyah mastee Uf ghaTaa-Top nashshe kaa toofaan Bhuut ifreet dev jin shaitaan Laat ghoonsa chhaDee chhuree chaaqoo Lib-libaahaT luaab kaf badboo Tanz aavaaza barhamee ifsaad Ta.an tashnee.a maz.haka eeraad Shor hoo-haq abe-tabe hai hai Aukhiyaan gaaliyaan dhamaake qai Mas-masaahaT ghashee tapish chakkar Soz sailaab sansanee sarsar Chal-chakhe cheekh chunaan-chuneen chinghaaD Chakh-chakhe chaa.oon chaa.oon cheel-chilhaaD Lappaa-Dukki lataam laam laDaa.ee Haul haijaan haank haathaa-paa.ee Khalbalee kaaon kaaon khaT-manDal Haunk hangaama hamhama halchal Uljhan aavaargee udham aiThan Bhaunk bhaun bhaun bhinan bhinan bhan-bhan Dhaul-dhappaa dhakaD-pakaD dhutkaar Tahlka too taDaaq tuf takraar Boo bhabhak bhay bikas barar bhaunchaal Dabdabe dandanaahaTen dhammaal Gaah narmee o lutf o mehr o salaam Gaah talkhee o turshee o dushnaam Aql kee maut ilm kee pastee Al-amaan la.anat-e-siyah mastee Sirf nashshe kee bheegne de masen In ko banne na de kabhi monchhen Al-amaan khaufnaak kaalaa nasha Oh reesh-o-buroot vaalaa nasha Azhdar-e-marg o dev-e-khoon-khvaaree Al-amaan nashsha-e-''jaTaadhaaree'' Nashshe kaa jhuT-puTaa hai noor-e-hayaat JhuTpuTe ko banaa na kaalee raat Nashshe kee tez raushnee bhee ghalat Chaudhveen kee see chaandnee bhee ghalat Zehn-e-insaan ko bakhshtaa hai jamaal Nashsha ho jab ye qadr-e-noor-e-hilaal Ghurfa-e-aql bheD to akasr Par use kach-kachaa ke band na kar Raat ko lutf-e-jaam hai pyaare Din kaa piinaa haraam hai pyaare Din hai ifreet-e-aaz kee khankaar Raat paazeb naazukee jhankaar Din hai khaashaak khaak dhuul dhuaan Raat aa.eena anjuman afshaan Din musallah davaan kamar basta Raat taaq-o-ravaaq-o-gul-dasta Din hai faulaad-e-sang tegh-e-alam Raat kam-khvaab pankhuDee shabnam Din hai shevan duhaa.iyaan dukhDe Raat mast ankhDiyaan javaan mukhDe Din kaDee dhoop kee bad-aahangee Raat pichhle pahar kee saarangee Din bahaadur kaa baan biir kee rath Raat champaa-kalee angooThee nath Din hai toofaan-e-jumbish-o-raftaar Raat meezaan-e-kaakul-o-rukhsaar Aaftaab-o-sharaab hain bairee Botalen din ko hain pachhal pairee Kar na paamaal hurmat-e-auqaat Raat ko din banaa na din ko raat Pee magar sirf shaam ke hangaam Aur wo bhee ba-qadr-e-yak-do jaam Vahee insaan hai khurram-o-khursand Jo hai miqdaar o waqt kaa paaband Mere piine hee par na jaa miree jaan Mujh se jiinaa bhee siikh hain qurbaan Us ke piine men rang aataa hai Jis ko jiine kaa Dhang aataa hai Ye nasaa.eh bahut hain besh-bahaa Jald so jald jaag jald nahaa Baagh men jaa tulooa se pahle Taa nigaar-e-sahar se dil bahle Sarv-o-shamshaad ko gale se lagaa Har chaman-zaad ko gale se lagaa Munh andhere fazaa-e-gulshan dekh Saahil o sabza-zaar o sausan dekh Gaah aavaara abr-paare dekh In kee raftaar men sitaare dekh Jaise kohre men taab-e-roo-e-nikoo Jaise jangal men raat ko jugnoo Gul kaa munh chuum ik tarannum se Nahr ko gudgudaa tabassum se Jism ko kar araq se nam-aalood Taaki shabnam paDhe lahak ke darood Phenk sanjeedgee kaa sar se baar Naach uchhal dandanaa chhalaangen maar Dekh aab-e-ravaan kaa aa.eena DauD saahil pe taan kar siina Mast chiDiyon kaa chahchahaanaa sun Mauj-e-nau-mashq kaa taraana sun Bostaan men sabaa kaa chalnaa dekh Sabza o sarv kaa machalnaa dekh Shabnam-aalood kar sukhan kaa libaas Chakh dhundalke men boo-e-gul kee miThaas Shaa.iree ko khilaa havaa-e-sahar Is kaa nafqa hai teree gardan par Raqs kee lahr men ho gum lab-e-nahr Yuun adaa kar uroos-e-sher kaa mahr Jazb kar bostaan ke naqsh-o-nigaar Zehan men khol misr kaa baazaar Narm jhonkon kaa aab-e-haivaan pee Boo-e-gul rang-e-shabnamistaan pee Gun-gunaa kar nazar uThaa kar pee Sub.h kaa shiir daghdagha kar pee Taaki mujre ko aa.en kul barkaat Daulat jism o ilm o aql o hayaat Ye na ta.ana na ye ulahnaa hai Ek nukta bas aur kahnaa hai Ghaibat-e-noor ho ki kasrat-e-noor Zulmat-e-taam ho ki sho.ala-e-toor Ek saa hai vabaal donon kaa Teergee hai ma.aal donon kaa Darkhur-e-saahab-e-ma.aal nahin Har wo shai jis men e'tidaal nahin Shaadmaanee se pee nahin saktaa Jis ko haukaa ho jee nahin saktaa Ai pisar ai baraadar ai hamraaz Ban na is tarah duur kee awaaz Koee beemaar tan nahin saktaa Khaadim-e-khalq ban nahin saktaa Khidmat-e-khalq farz hai tujh par Daur-e-maazee kaa qarz hai tujh par Asr-e-haazir ke shaa.ir-e-khuddaar Qarz-daaree kee maut se hoshyaar Zehn-e-insaaniyat ubhaar ke jaa Zindagaanee kaa qarz utaar ke jaa Tujh pe hindostaan naaz kare Umr teree khuda daraaz kare Ai majaz ai tarana-bar majaz Zinda paighambar-e-bahaar majaz Ai baru-e-saman-wishan gul-posh Ai ba ku-e-mughan tamam KHarosh Ai parastar-e-mah-ruKHan-e-jahan Ai kaman-dar-e-shairan-e-jawan Tujh se taban jabin-e-mustaqbil Ai mere sina-e-umid ke dil Ai majaz ai mubassir-e-KHad-o-KHal Ai shuur-e-jamal o sham-e-KHayal Ai surayya-fareb o zohra-nawaz Shair-e-mast o rind-e-shahid-baz Naqid-e-ishwa-e-shabab hai tu Subh-e-farda ka aaftab hai tu Tujh ko aaya hun aaj samjhane Haif hai tu agar bura mane KHud ko gharq-e-sharab-e-nab na kar Dekh apne ko yun KHarab na kar Shairi ko teri zarurat hai Daur-e-farda ki tu amanat hai Sirf teri bhalai ko ai jaan Ban ke aaya hun naseh-e-nadan Ek Thahraw ek takan hai tu Dekh kis darja dhan-pan hai tu Nang hai mahz ustuKHan hona SaKHt ihanat hai na-tawan hona UstuKHwani badan duKHani post Ek sangin jurm hai ai dost Sharm ki baat hai wajud-e-saqim Na-tawani hai ek gunah-e-azim Jism aur ilm turfa taqat hai Yahi insan ki nubuwwat hai Jo zaif-o-alil hota hai Ishq mein bhi zalil hota hai Har hunar ko jo ek daulat hai Ilm aur jism ki zarurat hai Kasrat-e-baada rang lati hai Aadmi ko lahu rulati hai KHush-dilon ko rula ke hansti hai Sham-e-aKHtar bujha ke hansti hai Aur jab aafat jigar pe lati hai Rind ko maulwi banati hai Mai se hota hai maqsad-e-dil faut Mai hai buniyaad-e-maulwiyyat-o-maut Kan mein sun ye baat hai nashtar Maulwiyyat hai maut se bad-tar Is se hota hai kar-e-umr tamam Is se hota hai aql ko sarsam Is mein insan ki jaan jati hai Is mein shair ki aan jati hai Ye zamin aasman kya shai hai Aan jae to jaan kya shai hai Gauhar-e-shah-war chun pyare Mujh se ek gur ki baat sun pyare Gham to banta hai chaar din mein nashat Shadmani se rah bahut mohtat Gham ke mare to ji rahe hain hazar Nahin bachte hain aish ke bimar Aan mein dil ke par hoti hai PankhuDi mein wo dhaar hoti hai Ju-e-ishrat mein gham ke dhaare hain YaKH-o-shabnam mein bhi sharare hain Han sambhal kar latafaton ko barat TuT jae kahin na koi parat Dekh kar shisha-e-nashat uTha Ye waraq hai waraq hai sone ka Kaghaz-e-baad ye nagina hai Balki ai dost aabgina hai Saghar-e-shabnam-e-KHush-ab hai ye Aabgina nahin habab hai ye Rok le sans jo qarib aae Thes us ko kahin na lag jae Tegh-e-masti ko ehtiyat se chhu Warna Tapkega ungliyon se lahu Mastiyon mein hai tab-e-jalwa-e-mah Aur siyah mastiyan KHuda ki panah KHub hai ek had pe qaem nasha Halka phulka subuk mulaem nasha Han adab se uTha adab se jam Taki aab-e-halal ho na haram Jam par jam jo chaDhate hain UnT ki tarah bilbilate hain Zindagi ki hawas mein marte hain Mai ko ruswa-e-dahr karte hain Yaad hai jab 'jigar' chaDhate the Kya alif ho ke hin-hinate the Meri gardan mein bhar ke chand aahen Panw se Dalte the wo banhen Aql ki maut ilm ki pasti Al-aman lanat-e-siyah masti Uf ghaTa-Top nashshe ka tufan Bhut ifrit dew jin shaitan Lat ghunsa chhaDi chhuri chaqu Lib-libahaT luab kaf badbu Tanz aawaza barhami ifsad Tan tashnia mazhaka irad Shor hu-haq abe-tabe hai hai Aukhiyan galiyan dhamake qai Mas-masahaT ghashi tapish chakkar Soz sailab sansani sarsar Chal-chaKHe chiKH chunan-chunin chinghaD ChaKH-chaKHe chaun chaun chil-chilhaD Lappa-Dukki latam lam laDai Haul haijaan hank hatha-pai Khalbali kaon kaon khaT-manDal Haunk hangama hamhama halchal Uljhan aawargi udham aiThan Bhaunk bhaun bhaun bhinan bhinan bhan-bhan Dhaul-dhappa dhakaD-pakaD dhutkar Tahlka tu taDaq tuf takrar Bu bhabhak bhay bikas barar bhaunchaal Dabdabe dandanahaTen dhammal Gah narmi o lutf o mehr o salam Gah talKHi o turshi o dushnam Aql ki maut ilm ki pasti Al-aman lanat-e-siyah masti Sirf nashshe ki bhigne de masen In ko banne na de kabhi monchhen Al-aman KHaufnak kala nasha Oh rish-o-burut wala nasha Azhdar-e-marg o dew-e-KHun-KHwari Al-aman nashsha-e-jaTadhaari Nashshe ka jhuT-puTa hai nur-e-hayat JhuTpuTe ko bana na kali raat Nashshe ki tez raushni bhi ghalat Chaudhwin ki si chandni bhi ghalat Zehn-e-insan ko baKHshta hai jamal Nashsha ho jab ye qadr-e-nur-e-hilal Ghurfa-e-aql bheD to akasr Par use kach-kacha ke band na kar Raat ko lutf-e-jam hai pyare Din ka pina haram hai pyare Din hai ifrit-e-az ki khankar Raat pazeb nazuki jhankar Din hai KHashak KHak dhul dhuan Raat aaina anjuman afshan Din musallah dawan kamar basta Raat taq-o-rawaq-o-gul-dasta Din hai faulad-e-sang tegh-e-alam Raat kam-KHwab pankhuDi shabnam Din hai shewan duhaiyan dukhDe Raat mast ankhDiyan jawan mukhDe Din kaDi dhup ki bad-ahangi Raat pichhle pahar ki sarangi Din bahadur ka ban bir ki rath Raat champa-kali anguThi nath Din hai tufan-e-jumbish-o-raftar Raat mizan-e-kakul-o-ruKHsar Aaftab-o-sharab hain bairi Botalen din ko hain pachhal pairi Kar na pamal hurmat-e-auqat Raat ko din bana na din ko raat Pi magar sirf sham ke hangam Aur wo bhi ba-qadr-e-yak-do jam Wahi insan hai KHurram-o-KHursand Jo hai miqdar o waqt ka paband Mere pine hi par na ja meri jaan Mujh se jina bhi sikh hain qurban Us ke pine mein rang aata hai Jis ko jine ka Dhang aata hai Ye nasaeh bahut hain besh-baha Jald so jald jag jald naha Bagh mein ja tulua se pahle Ta nigar-e-sahar se dil bahle Sarw-o-shamshad ko gale se laga Har chaman-zad ko gale se laga Munh andhere faza-e-gulshan dekh Sahil o sabza-zar o sausan dekh Gah aawara abr-pare dekh In ki raftar mein sitare dekh Jaise kohre mein tab-e-ru-e-niku Jaise jangal mein raat ko jugnu Gul ka munh chum ek tarannum se Nahr ko gudguda tabassum se Jism ko kar araq se nam-alud Taki shabnam paDhe lahak ke darud Phenk sanjidgi ka sar se bar Nach uchhal dandana chhalangen mar Dekh aab-e-rawan ka aaina DauD sahil pe tan kar sina Mast chiDiyon ka chahchahana sun Mauj-e-nau-mashq ka tarana sun Bostan mein saba ka chalna dekh Sabza o sarw ka machalna dekh Shabnam-alud kar suKHan ka libas Chakh dhundalke mein bu-e-gul ki miThas Shairi ko khila hawa-e-sahar Is ka nafqa hai teri gardan par Raqs ki lahr mein ho gum lab-e-nahr Yun ada kar urus-e-sher ka mahr Jazb kar bostan ke naqsh-o-nigar Zehan mein khol misr ka bazar Narm jhonkon ka aab-e-haiwan pi Bu-e-gul rang-e-shabnamistan pi Gun-guna kar nazar uTha kar pi Subh ka shir daghdagha kar pi Taki mujre ko aaen kul barkat Daulat jism o ilm o aql o hayat Ye na tana na ye ulahna hai Ek nukta bas aur kahna hai Ghaibat-e-nur ho ki kasrat-e-nur Zulmat-e-tam ho ki shoala-e-tur Ek sa hai wabaal donon ka Tirgi hai maal donon ka DarKHur-e-sahab-e-maal nahin Har wo shai jis mein e'tidal nahin Shadmani se pi nahin sakta Jis ko hauka ho ji nahin sakta Ai pisar ai baradar ai hamraaz Ban na is tarah dur ki aawaz Koi bimar tan nahin sakta KHadim-e-KHalq ban nahin sakta KHidmat-e-KHalq farz hai tujh par Daur-e-mazi ka qarz hai tujh par Asr-e-hazir ke shair-e-KHuddar Qarz-dari ki maut se hoshyar Zehn-e-insaniyat ubhaar ke ja Zindagani ka qarz utar ke ja Tujh pe hindostan naz kare Umr teri KHuda daraaz kare